In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen diabetes type 2 zonder dat ze dit zelf weten. Dat betekent dat een grote groep rondloopt met een chronisch verhoogde bloedsuiker, zonder diagnose en zonder behandeling.
In totaal hebben ongeveer 1,2 miljoen Nederlanders diabetes. Het grootste deel daarvan heeft type 2. Als je daar 400.000 mensen bij optelt die het nog niet weten, wordt duidelijk hoe groot het probleem eigenlijk is. Ongeveer één op de drie mensen met diabetes type 2 is zich er dus niet van bewust.
Diabetes type 2 wordt vaak een sluipmoordenaar genoemd. De ziekte ontwikkelt zich langzaam. In het begin merk je weinig. Daardoor kan je jarenlang rondlopen met te hoge bloedsuikers, terwijl je lichaam ondertussen schade oploopt.
Waarom diabetes type 2 vaak niet wordt herkend
Veel mensen merken in het begin nauwelijks iets. De klachten zijn vaag en worden vaak afgedaan als vermoeidheid door een druk leven of ouder worden.
Je kunt meer dorst krijgen, vaker moeten plassen of last hebben van vermoeidheid. Soms zie je wat waziger of heb je sneller infecties. Maar deze signalen zijn niet altijd heftig. Daardoor ga je niet meteen naar de huisarts.
Bij diabetes type 1 ontstaan klachten meestal plotseling. Bij type 2 gaat het veel geleidelijker. Je voelt je niet ineens ziek. Daardoor kan het jaren duren voordat de diagnose wordt gesteld.
Wat er gebeurt als diabetes onopgemerkt blijft
Als je bloedsuiker lange tijd te hoog is, kan dat ernstige gevolgen hebben. Hoge bloedsuiker beschadigt je bloedvaten en zenuwen. Dat gebeurt langzaam, maar het effect kan groot zijn.
Diabetes vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Denk aan een hartaanval of beroerte. Ook je ogen kunnen schade oplopen. Sommige mensen krijgen problemen met hun netvlies, wat kan leiden tot slechtziendheid.
Daarnaast kunnen je nieren beschadigd raken. In ernstige gevallen kan nierfalen ontstaan. Ook zenuwschade komt vaak voor. Dat merk je bijvoorbeeld aan tintelingen of een doof gevoel in je voeten.
Omdat deze schade al kan beginnen voordat je weet dat je diabetes hebt, is vroeg ontdekken erg belangrijk.
Hoeveel mensen lopen risico
Naast de 400.000 mensen die waarschijnlijk al diabetes type 2 hebben zonder het te weten, zijn er nog veel meer mensen met prediabetes. Dat betekent dat hun bloedsuiker al hoger is dan normaal, maar nog niet hoog genoeg voor de diagnose diabetes.
In Nederland gaat het naar schatting om ruim een miljoen mensen met prediabetes. Zonder aanpassing van leefstijl kan dit binnen enkele jaren overgaan in diabetes type 2.
Dat maakt het extra belangrijk om te weten of jij tot een risicogroep behoort.
Zo herken je mogelijke signalen
Er zijn een aantal signalen die kunnen wijzen op een verhoogde bloedsuiker. Als je meerdere van deze klachten hebt, is het verstandig om dit te bespreken met je huisarts.
Veelvoorkomende klachten zijn vaker plassen, meer dorst dan normaal en aanhoudende vermoeidheid. Ook wazig zien kan een teken zijn. Sommige mensen merken dat wondjes langzaam genezen of dat ze vaker last hebben van infecties.
Bij langdurige diabetes kunnen tintelingen in handen of voeten optreden. Dit komt door zenuwschade.
Het probleem is dat deze klachten ook bij andere situaties kunnen passen. Daardoor wordt diabetes niet altijd meteen herkend.
Wie heeft meer kans op diabetes type 2
Bepaalde factoren vergroten de kans op diabetes type 2. Leeftijd speelt een rol. Vooral mensen boven de 45 jaar lopen meer risico.
Overgewicht is één van de belangrijkste risicofactoren. Vooral vet rondom de buik verhoogt de kans. Ook weinig bewegen vergroot het risico.
Daarnaast speelt erfelijkheid mee. Als diabetes in je familie voorkomt, is jouw kans groter. Een hoge bloeddruk en roken verhogen het risico ook.
Vrouwen die tijdens een zwangerschap zwangerschapsdiabetes hebben gehad, hebben later meer kans op diabetes type 2.
Hoe je jouw risico kunt checken
Je kunt zelf al een eerste stap zetten door kritisch naar je leefstijl te kijken. Heb je overgewicht? Beweeg je weinig? Eet je veel suiker en bewerkte producten? Dan kan het verstandig zijn om je bloedsuiker te laten controleren.
Er bestaan online risicotests waarmee je binnen enkele minuten een inschatting kunt maken. Deze tests kijken naar leeftijd, gewicht, familiegeschiedenis en leefstijl.
Twijfel je? Dan kun je bij je huisarts een eenvoudige bloedtest laten doen. Daarmee wordt je bloedsuiker gemeten. Dat kan veel duidelijkheid geven.
Wat je zelf kunt doen om risico te verlagen
Het goede nieuws is dat diabetes type 2 vaak te voorkomen of uit te stellen is. Kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken.
Gezonde voeding is belangrijk. Minder suiker en snelle koolhydraten helpen om je bloedsuiker stabiel te houden. Meer groente, vezels en eiwitten zorgen voor een betere balans.
Bewegen speelt ook een grote rol. Probeer minstens 150 minuten per week matig intensief te bewegen. Denk aan stevig wandelen of fietsen.
Afvallen kan je risico sterk verlagen. Zelfs vijf tot tien procent gewichtsverlies heeft al effect op je bloedsuiker.
Waarom vroege ontdekking zo belangrijk is
Hoe eerder diabetes wordt ontdekt, hoe groter de kans dat schade kan worden beperkt. In een vroeg stadium kun je met leefstijlverandering veel bereiken.
Soms is medicatie nodig om de bloedsuiker onder controle te houden. Maar als je er op tijd bij bent, kun je ernstige complicaties vaak voorkomen.
Omdat zoveel mensen niet weten dat ze diabetes hebben, is bewustwording essentieel. Door alert te zijn op signalen en je risico te kennen, kun je op tijd ingrijpen.
Diabetes type 2 is geen ziekte die je meteen voelt. Juist daarom is het gevaarlijk. Het ontwikkelt zich langzaam, maar kan grote gevolgen hebben.
Door aandacht te hebben voor je leefstijl en regelmatig je gezondheid te laten controleren, kun je voorkomen dat je ongemerkt tot die 400.000 mensen behoort die rondlopen met diabetes zonder het te weten.
Bron: NOS
